Yaşlı ve engelli aylığı kesilenler ne yapmalı?

Türkiye, sosyal devletin bir gereği olan sosyal yardımların kurumsallaşması konusu ile alakalı mühim yol aldı. Sosyal yardımlardan en bilineni 65 yaş aylığı. Ancak, 65 yaş aylığı konusu ile alakalı oluşturulan mühim bir farklılık yeteri kadar bilinmiyor. Yaşça büyük olan aylığı bağlanırken, hane içersinde şahıs başına düşen gelirin net asgari ücretin 3’te 1’inden az olması lüzumiyor. 2019 senesi amacıyla net asgari ücretin 3’te 1’i 609.67 TL’ye karşılık geliyor. Önceki senelerde şahıs başına gelir hesabında aile içersinde yaşam sürdüren bütün fertlerin gelirleri öneme alınıyordu. Bu nedenle, oğlunun kızının yanısıra yaşam sürdüren 65 yaş üstündeki anne babaların fazlası aylık alamıyordu. 2016’da oluşturulan farklılıkle gelir hesaplamasında yalnızca 65 yaşındaki ferdin kendisi ile eşinin gelirine bakılıyor. Dolayısıyla, oğlunun kızının yanısıra yaşam sürdüren ihtiyarlarımız, devletin sağladığı bir hak olan 65 yaş aylığını alabilmek amacıyla gönül rahatlığıyla başvurabilirler. Eşlerden her ikisi de 65 yaşını doldurmuşsa, ikisi de ayrı ayrı ihtiyar aylığı alabilir.

İKAMETGÂH ADRESİ DEĞİŞİKLİĞİNDE DİKKAT

İkametgâh adresinin değiştirilmesi durumunda, ikamet edilen yerdeki sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakfına (SYDV) bilgi verilmesi lüzumiyor. Vakfa bilgi vermeyenlerin aylıkları iptal edilmiyor ama geçici olarak ödemeler durduruluyor. Yeni ikâmetgahın olduğu yerdeki vakfa bir sene içersinde müracaat yapılması halinde, alınamayan aylıklar ödeniyor. Bir sene içersinde yeni ikâmetgah adresindeki vakfa müracaatlmazsa, durdurulan aylıklar alınamıyor. Tekrar aylık bağlatılabilmesi amacıyla sıfırdan müracaat yapılması lüzumiyor.

RAPORUN SÜRESİ DOLARSA AYLIK DURDURULUR

Engelli aylıklarında rapor süresinin dolmasından ötürü aylıklar kesilmez fakat geçici olarak durdurulur. Sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakfına 1 sene içersinde yeni rapor ile müracaatlursa, koşullar sağlamaya devam ediliyorsa, alınamayan aylıklar ödenir.

Bu arada derhal belirtelim, vakıflardan makale alarak hastaneye giden şahıslardan rapor ücreti alınmaz.

ENGELLİLİK ORANI YÜZDE 40’IN ALTINA DÜŞENLER VE GELİRİ ARTANLAR

Engel seviyesinın yüzde 40’ın altına düşmesi halinde, bu durumun alakalı vakfa derhal bildirilmesi lüzumir. Bildirimin yapılmasıyla engelli aylığı feshedilir. Bildirim yapılmadığı takdirde yersiz ödeme çıkartılır ve meşru faiziyle geri istenir.

İşe giren engelliler ile gelirlerinde artış olanların da yersiz ödeme ile karşılaşmamak amacıyla derhal durumlarını bildirmeleri lüzumiyor.

Ayrıca, 18 yaş altı engelli yakını aylığı, çocuğun 18 yaşın doldurduğu tarihte kesilir.

EV SATIN ALANLAR

İkamet etmek üzere ev satın alanların “aylığım kesilecek” diye korkmasına lüzum yok. Çünkü gelir testinde ikamet olarak sarfedilen konut hesaplamaya dahil edilmiyor. İkamet edilen konut haricindeki konutun rayiç bedelinin 240’ta biri ve kira geliri hesaplanıyor. Kira geliri beyan edilmiyorsa rayiç bedelinin 120’de biri aylık gelir olarak hesaplamaya dâhil ediliyor.

PARASINI ON AY ÇEKMEYENLERİN AYLIĞI KESİLİR

Aylığını on ay süresince Aralıksız olarak hesabından çekmediği belirleme edilenlerin 65 yaş ve engelli aylıkları, paranın alınmadığı tarihi takip eden ilk aydan itibaren feshedilir. Burada mühim olan, Aralıksız on ay süresince aylığın alınmamış olması. Aylığını iki üç ayda bir çekenler, yani düzensiz çekenlerin aylığı kesilmez.

BAYRAM İKRAMİYELERİ YARDIMA ENGEL DEĞİL

Engelli aylığının bağlanmasında muhtaçlık hesaplaması yapılırken, ramazan ve kurban bayramlarında ödenen bayram ikramiyeleri hane içersinde şahıs başına düşen ortalama aylık gelir tutarının hesaplanmasına dahil edilmiyor.

DEVLETİN VERDİĞİ SOSYAL YARDIMLAR NELER?

65 yaş aylığı: Sosyal emniyet kurumlarından gelir ya da aylık almayan, kendisi ve eşi öneme alınmak amacıyla şahıs başına düşen ortalama aylık geliri net asgari ücretin 3’te 1’inden az olan 65 yaşını doldurmuş Türk vatandaşlarına aylık ödeniyor. 65 yaş aylığı her ay 601.58 TL olarak ödeniyor.

Engelli yardımları: Yüzde 40 – 69 seviyesinda engeli belirleme edilen 18 yaşından büyük, 65 yaşından ufak olan, nafaka bağlanmamış ya da nafaka bağlanması olası olmayan, sosyal emniyet kurumlarından bir gelir ya da aylık hakkından yararlanmayan, sigortalı olarak bir işte çalışmayan, talebine karşın işe yerleştirilemeyenlere aylık 480 TL yardım yapılıyor.

Engellilik seviyesi yüzde 70 ve üzeri olan 18 yaşından büyük şahıslara ise aylık 720 lira ödeniyor.

18 yaşın altında en az yüzde 40 seviyesinda engelli çocuğu belirleme edilen yoksul ailelere ise aylık 480 lira ödeme yapılıyor.

Eşi vefat etmiş bayanlara yardım: Sosyal emniyeti olmayan, yoksul ve muhtaç halde belirleme edilen, resmi nikâhlı eşini yitirmiş bayanlara, 2012 senesindan bu yana yardım yapılıyor. Yardımlar, Bütünleşik Sosyal Yardım Bilgi Sistemi (BSYBS) üstünden yürütülüyor. Başvuruda belirleme edilen vatandaşlardan nüfus cüzdanı dışında rastgele bir belge istenmiyor. Muhtaçlıkları devam ettiği prosese aylık 275 lira olmak üzere 2 ayda bir 550 lira derli toplu para ödeniyor.

Muhtaç asker ailelerine yardım: Zorunlu askerlik vazifesini yürüten er ve erbaşların lüzumsinim sahibi ailelerine 2013 senesindan beri yardım yapılıyor. Askere giden şahıs evli ise programdan resmi nikâhlı eşi faydalandırılıyor. Bekâr askerlerde ise ilk olarak anne müracaatte bulunabiliyor. Anne hayatta değilse baba başvurabiliyor. Aylık ödeme tutarı 275 lira.

Öksüz ve Yetim Yardımı: Annesi ya da babası vefat etmiş 18 yaşından ufak muhtaç haldeki çocuklar amacıyla aylık 100 lira yardım yapılıyor. Yardımlar, anne vefat etmişse babaya, baba vefat etmişse anneye, her ikisi de vefat etmişse çocuğa bakan şahsa ödeniyor. Ödemeler, aylık 100 lira olmak üzere 2 ayda bir yapılıyor.

Barınma Yardımları: Oturulamayacak derecede eski, bakımsız ve sağlıksız evlerde yaşam sürdüren muhtaç vatandaşlara evlerinin bakım ve onarımı, betonarme ev yapımı yardımı, prefabrik ev yapım yardımı ve ev eşyası alımı amacıyla ayni ya da nakdi olarak yardım yapılıyor. Bu yardımdan yararlanabilmek amacıyla hane içersinde şahıs başına düşen gelirin net asgari ücretin 3’te 1’inden az olması lüzumiyor. Yardım tutarı lüzumsinime göre 15, 20 ve 25 bin liraya kadar çıkabiliyor.

Yakacak Yardımları: 2003 senesindan itibaren Türkiye Kömür İşletmeleri’nden sağlanan kömür, hane başına en az 500 kg olmak üzere dağıtılıyor.

Eğitim Materyali Yardımı: Yardıma muhtaç ailelerin çocuklarının önlük, ayakkabı, kıyafet, çanta, kırtasiye gibi asli okul lüzumsinimleri karşılanıyor. Bu yardımdan, ilk ve ortaöğrenimde okuyan çocuğu belirleme edilen muhtaç aileler yararlanabiliyor.

Şartlı Eğitim Yardımı: Nüfusun en yoksul yüzde 6’lık kesiminde yer alan ve parasal imkânsızlıklar nedeniyle çocuklarını okula gönderemeyen ailelere, çocuklarının okula devam etmesi şartıyla, “Şartlı Eğitim Yardımı” yapılıyor. Aylık ödeme miktarları, ilköğretime devam eden erkek öğrenci amacıyla 35 TL, kız öğrenci amacıyla 40 TL; ortaöğretime devam eden erkek öğrenci amacıyla 50 TL, kız öğrenci amacıyla 60 TL tutarında bulunuyor.

Evde Bakım Yardımı: Engellilik seviyesi yüzde 50 ve üstünde olan “ağır” engellilerin evde bakımı amacıyla aylık bin 305 lira ödeniyor. Bakım maaşı engelliye bizzat bakan akrabaya ödeniyor. Komşu ya da dışarıdan birine bakım maaşı verilmiyor. Bakıma muhtaç engellilerin özel bakım merkezlerinde bakımı amacıyla ise aylık 2 bin 610 lira ödeme yapılıyor.

İlk Yorumu Siz Yapın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir